devil's trill*

พอดีไปเจอกระทู้นึงในบอร์ดเตรียม ถามเกี่ยวกับเรื่องคำนำหน้าชื่อประเทศ อ่านไปแล้วก็แอบแบลงก์ว่าเออ..บางอันนี่เราก็ไม่รู้เลยแฮะว่าทำไมมันถึง เรียกแบบนี้ เลยลองไปเสิชดู ตอบกระทู้ไปแล้วก็คิดว่าน่าจะเอามาลงบล็อกด้วย

ถ้ามีข้อผิดพลาดประการใดโปรดท้วงติงด้วยนะคะ เพราะบางอย่างเราเขียนขึ้นจากความเข้าใจของเราเอง (เนื่องจากไม่มีอะไรให้อ้างอิงน่ะค่ะ บางอย่างก็หาไม่เจอ)

1) ราชอาณาจักร (Kingdom)

หมายถึงรัฐที่มีกษัตริย์ ไม่ว่าจะเป็นประชาธิปไตย มีกษัตริย์เป็นประมุข หรือจะเป็นสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ถ้ามีกษัตริย์ก็จะมีคำหน้าชื่อรัฐว่าราชอาณาจักร

เช่น ราชอาณาจักรไทย, ราชอาณาจักรสวีเดน, ราชอาณาจักรสเปน

★ส่วนสหราชอาณาจักร (United Kingdom) ไม่ได้เป็นคำนำหน้าชื่อรัฐ แต่จะหมายถึงสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของราชอาณาจักรอังกฤษ ราชอาณาจักรสกอตแลนด์ (ส่วนหนึ่งของ)ราชอาณาจักรไอร์แลนด์ และราชรัฐเวลส์

2) ราชรัฐ (Grand Duchy หรือ Principality)

หมายถึงรัฐที่มีกษัตริย์เช่นกัน แต่กษัตริย์จะอยู่ในตำแหน่งแกรนด์ดยุค (Grand Duke) หรือเจ้าชาย (Prince) ซึ่งต้องดูชื่อในภาษาอังกฤษ ถ้าเป็น Grand Duchy ก็จะเรียกว่าแกรนด์ดยุค แต่ถ้าเป็น Principality ก็จะเรียกว่าเจ้าชาย (แต่เท่าที่เห็น ปัจจุบันน่าจะมี Grand Duchy เหลืออยู่ประเทศเดียว ที่เหลือนั้นเป็นรูปแบบการปกครองในยุคก่อนๆหมดเลย)

เช่น ราชรัฐลักเซมเบิร์ก (Grand Duchy of Luxembourg), ราชรัฐลิกเตนสไตน์ (Principality of Lichtenstein),ราชรัฐอันดอร์รา (Principality of Andorra)

★ราชรัฐโมนาโก (Principality of Monaco) ถึงจะมีสภาพเป็นนครรัฐแต่นำหน้าชื่อว่าราชรัฐนะจ๊ะ

★ในบางกรณีก็จะแปลแยกกัน เป็นรัฐขุนนางกับรัฐเจ้าชาย ส่วนใหญ่จะใช้เรียกรวมๆหรืออธิบายอะไรซักอย่าง ไม่ใช้เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศอย่างเป็นทางการ

★รัฐสุลต่าน ก็ตรงตามชื่อว่าเป็นรัฐที่ปกครองโดยสุลต่าน เช่น รัฐสุลต่านโอมาน

3) นครรัฐ (City State)

หมายถึงรัฐเดี่ยวที่เป็นเอกราช และมีเมืองเดียว ไม่จำกัดว่าต้องมีการปกครองในระบอบใด ตามที่เรียนๆกันมามักจะบอกว่านครรัฐมีแห่งเดียวคือนครรัฐวาติกัน คือจะว่าถูกก็ถูกล่ะ แต่น่าจะพูดว่า「รัฐที่ใช้คำนำหน้าชื่อว่านครรัฐมีแห่งเดียว」จะถูกต้องกว่า

เช่น นครรัฐวาติกัน (ปกครองแบบเทวาธิปไตย)

★ราชรัฐโมนาโก และสาธารณรัฐสิงคโปร์ ก็ถือว่าเป็นนครรัฐเช่นกัน แต่ไม่นำหน้าชื่อด้วยคำว่านครรัฐ (สาเหตุอาจจะเป็นเพราะต้องการเน้นรูปแบบการปกครองมากกว่ารูปแบบรัฐว่ามี เมืองเดียวก็ได้)

4) สาธารณรัฐ (Republic)

หมายถึงรัฐมีไม่มีกษัตริย์ แต่ปกครองด้วยประธานาธิบดีแทน และส่วนใหญ่ประเทศที่นำหน้าชื่อว่าสาธารณรัฐจะมีรูปแบบการปกครองเป็นรัฐ เดี่ยว (แต่มันมีข้อยกเว้นด้วยล่ะ)

เช่น สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้), สาธารณรัฐอินโดนีเซีย, สาธารณรัฐฝรั่งเศส

★รัฐที่นำหน้าชื่อว่าสาธารณรัฐประชาธิปไตย ไม่ได้หมายความว่าเป็นประชาธิปไตยนะ อย่างเช่น สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ เป็นคอมมิวนิสท์) สาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนี (เยอรมนีตะวันออก เป็นคอมมิวนิสท์) หรือสาธารณรัฐประชาชนลาว (เป็นสังคมนิยม) ข้อมูลแบบเต็มๆอ่านได้ที่นี่ค่ะ

5) สมาพันธรัฐ (Confederation State)

คำนี้คนอ่านประวัติศาสตร์ตะวันตกน่าจะคุ้นเคย หมายถึงการรวมกลุ่มของรัฐต่างๆโดยไม่มีรัฐธรรมนูญ ไม่มีรัฐบาลกลาง แต่ละรัฐปกครองตนเองตามปกติ แต่จะมีสนธิสัญญาร่วมกัน การรวมตัวเป็นสหพันธรัฐโดยปกติจะรวมกันเพื่อวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง

เช่น สมาพันธรัฐเยอรมัน (เป็นการรวมกลุ่มกันของรัฐเยอรมันหลังจากจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ถูก ยกเลิกไป รัฐที่รวมอยู่ในนั้นปัจจุบันก็คือเยอรมนี ออสเตรีย ลิกเตนสไตน์ เชก เนเธอร์แลนด์ ฯลฯ ซึ่งต่อมาภายหลัง ปรัสเซียเอาชนะออสเตรียได้ในสงครามเจ็ดสัปดาห์ ก็เลยรวบรวมสมาพันธรัฐเยอรมันนี้สถาปนาขึ้นเป็นจักรวรรดิเยอรมัน)

★ปัจจุบันไม่มีรูปแบบรัฐแบบนี้แล้ว

6) สหพันธรัฐ (Federation)

หมายถึงรัฐรวม มีข้อแตกต่างข้างสมาพันธรัฐคือ สหพันธรัฐมีรัฐบาลกลาง มีรัฐธรรมนูญที่ต้องใช้ร่วมกัน และมีรัฐบาลท้องถิ่นปกครองแต่ละรัฐ ซึ่งทั้งหมดต้องขึ้นต่อรัฐบาลกลาง

เช่น สหพันธรัฐรัสเซีย

★เท่าที่สังเกต โดยส่วนใหญ่แล้วประเทศที่ใช้รูปแบบรัฐแบบนี้จะไม่ค่อยขึ้นต้นชื่อด้วยคำว่าสหพันธรัฐ แต่จะใช้คำว่า สหพันธ์สาธารณรัฐ (Federal Republic) กันมากกว่าค่ะ คือเน้่นว่าเป็นสาธารณรัฐ(ปกครองด้วยประธานาธิบดี) แต่เนื่องจากเป็นรัฐรวมไม่ใช่รัฐเดี่ยว เลยเติมคำว่าสหพันธ์ไว้ด้านหน้าด้วย

เช่น สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

★อีกคำที่ใช้นำหน้าชื่อรัฐในลักษณะนี้คือคำว่า สหรัฐ

เช่น เห็นเขาว่ามีสองประเทศที่ใช้ คือ สหรัฐอเมริกา (The United States of America) และ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (The United Arab Emirates)

★★★

หลักๆที่ยังใช้กันอยู่ก็น่าจะมีประมาณนี้นะคะ บางประเทศจะใช้คำว่า รัฐ เฉยๆ หรือมี เครือรัฐ หรือบางประเทศก็ไม่มีคำนำหน้าชื่อก็มี

ส่วนคำที่เห็นบ่อยๆอย่าง สหภาพ (Union) กับ จักรวรรดิ (Empire) นี่เราไม่ค่อยแน่ใจเท่าไหร่เลยไม่เอามาเขียนรวมอยู่ด้วยเน้อ ดูจากความหมายคำก็น่าจะแปลว่าการรวมกลุ่มกันของหลายๆรัฐนั่นแหละ แต่ยังหาข้อมูลไม่ได้ว่ารวมแบบไหน (หัวเราะ) อย่างเช่นสหภาพพม่า กับสหภาพยุโรป ก็ดูไม่ค่อยเหมือนกันเท่าไหร่เนอะ

และที่สำคัญมากๆคือ นี่ไม่ใช่กฏในการตั้งชื่อประเทศ และชื่อประเทศไม่ได้บ่งบอกถึงรูปแบบเสมอไปค่ะ แต่เป็นแค่ภาพรวมเท่านั้นว่าส่วนใหญ่จะเป็นแบบนี้นะ เราจะเห็นข้อยกเว้นมากมาย เช่น สาธารณรัฐอินเดีย ใช้นำหน้าว่าสาธารณรัฐเฉยๆ ทั้งที่ที่จริงแบ่งการปกครองเป็นรัฐย่อยๆ ซึ่งควรจะใช้ว่าสหพันธ์สาธารณรัฐมากกว่า

ข้อสอบโอเน็ตสังคมชอบถามว่าข้อใดเป็นรัฐเดี่ยวทั้งหมด/รัฐรวมทั้งหมด จำได้ว่าตอนเราทำข้อสอบเก่า มีช้อยส์ข้อนึงเอาสวิสมาหลอกล่ะ เราก็เห็นว่าสวิสนี่ประเทศเล็กๆน่าจะเป็นรัฐเดี่ยว ประเทศในยุโรปส่วนใหญ่ก็เป็นสาธารณรัฐกัน ที่ไหนได้ชื่อเต็มของสวิสคือ สมาพันธรัฐสวิส แต่ปกครองแบบสหพันธรัฐ หรืออินโดนีเซียที่ดูมีหลายเกาะน่าจะเป็นรัฐรวม แต่ความจริงเป็นรัฐเดี่ยว สาธารณรัฐอินโดนีเซีย อะไรทำนองนี้

สุดท้ายแล้วจำเอานั่นแหละค่ะแม่นที่สุด

ช่วงแถม

ให้ลองคิดดูว่าประเทศต่อไปนี้น่าจะใช้คำนำหน้าชื่อว่าอะไร คำตอบอยู่บรรทัดล่างจ้า

1) นิวซีแลนด์
>>ไม่มีคำนำหน้า

2) ออสเตรเลีย
>>เครือรัฐออสเตรเลีย

3) แคนาดา
>>ไม่มีคำนำหน้า

4) บรูไน
>>รัฐบรูไนดารุสซาลาม

5) กาตาร์
>>รัฐกาตาร์

6) ซาอุดีอาระเบีย
>>ราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย

7) ออสเตรีย
>>สาธารณรัฐออสเตรีย

8) เนเธอร์แลนด์
>>ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์

9) บราซิล
>>สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล

10) ญี่ปุ่น
>>ไม่มีคำนำหน้า

ps* ขอสครีมนอกเรื่องนิดนึง อ.ทาเคอิค้าาาาาาาา~!!! ทำไมจับคู่ตัวละครได้แบบ...ไม่เห็นจะเกี่ยวข้องกันเลยอ้ะ (T T) โยแอนนานี่โอเค แต่พอมาเร็นกับ-เซ็นเซอร์-นี่ เอ่อ...มันไปสปาร์กกันตอนไหนวะเนี่ย ในเรื่องมีฉากสองคนนี้ซึนใส่กันหนึ่งฉากถ้วน (ยิ่งกว่าคาซาเนะกับริคุโกอีกเว้ยเฮ้ย) orz